Verpieterde bons van ondergang gered

Uit Collectiewijzer

Ga naar: navigatie, zoeken

Dit is een casestudy behorende bij Hoofdmotieven voor afstotingOntdoen beheerslast

De Jonge Pieter uit Zuiderzeemuseum naar Stichting de Laatste Bons Naar aanleiding van het congres ‘Grenzen aan de Groei’ in 1999 is het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen gestart met afstoten van objecten. Een direct gevolg hiervan is de afstoting van de laatste bons in Nederland, genaamd Jonge Pieter, in 2001. De bons was de laatste in zijn soort: een klein vissersschip, speciaal ontwikkeld voor het ondiepe water aan de oostwal van de Zuiderzee.

Het Zuiderzeemuseum heeft de bons in 1968 voor ƒ2.000,- van een particulier gekocht. Ondanks de slechte staat waarin het schip verkeerde, kwam het niet in de schepenhal, maar buiten in het water te liggen. Daar lag het schip door geldgebrek te ‘verwrakken’.

De Jonge Pieter heet ook wel EB 39, oftewel Elburg 39 als aanduiding van herkomst. De Elburger schepen – de bons, botters, kotters, punters en aken – worden driftig verzameld en gerestaureerd. In 1993 kregen de Elburgers Jonge Pieter in bruikleen. In 1999 is in het museum de discussie over de afstoting van het schip begonnen. De interne discussie ging vooral over het wel of niet behouden van het schip binnen museale kring vanwege de historische en culturele waarde. De bons past goed in de grootste schepencollectie van Nederland. De voorstanders van de afstoting waren echter van mening dat de bons in Elburg beter tot zijn recht zou komen. De band met het publiek was er directer. In 2001 is het eigendom van de bons ook daadwerkelijk overdragen. Op voorwaarde dat wanneer er sprake zou zijn van faillissement of nalatigheid, het museum de bons terug kan vorderen.

Door de juridische status was het afstoten alleen mogelijk na toestemming van Inspectie Cultuurbezit en de staatssecretaris van OCenW. Het schip is nu in eigendom van de Stichting Behoud Elburger Botters, waar er mee wordt gevaren.

LO

Met dank aan:
Anton Kos, Hoofd collecties & onderzoek, Zuiderzeemuseum.
Henk Hulst, voorzitter van de Stichting Behoud Elburger Botters.

Literatuur:

  • Anton Kos, ‘Jonge Pieter afgestoten. Laatste bons definitief naar Elburg’, in: Het Peperhuis. Nieuwsbrief van het Zuiderzeemuseum, 2001-3, p. 1-3 .
  • Interne stukken Zuiderzeemuseum Enkhuizen