Risicoanalyse: een integrale aanpak

Uit Collectiewijzer

Ga naar: navigatie, zoeken

Voor het maken van beleid op veiligheidszorg is het uitvoeren van een integrale risico-identificatie en -analyse (kortweg risicoanalyse) belangrijk en noodzakelijk. Bij een integrale risicoanalyse brengt u potentiële gevaren voor mens, gebouw, datasystemen én het erfgoed dat u beheert in kaart. De risicoanalyse vormt, naast de in wet- en regelgeving vastgelegde eisen, een basis voor uw bedrijfsnoodplan.

Integraal aanpakken

Het uitvoeren van een goede en volledige risicoanalyse is geen eenvoudige opgave. Het is noodzakelijk dat u, instellingsbreed, op een systematische en integrale manier te werk gaat. Een risicoanalyse voor uw erfgoed staat niet op zichzelf maar dient in samenhang te worden uitgevoerd met de Risico-inventarisatie en -evaluatie in het kader van de Arbowet (zie hier informatie over RI&E op deze website) en eventuele andere analyses. Een integrale aanpak gericht op mens, gebouw, datasystemen én collectie, met input van alle afdelingen van uw instelling, is het meest wenselijk.

Om een risicoanalyse goed uit te voeren is de kennis en ervaring van diverse medewerkers in de instelling nodig. Daarbij is goede communicatie binnen de instelling een voorwaarde: risico's hoeven niet verzwegen te worden. Een overzichtelijk incidentenregistratiesysteem is bijvoorbeeld van groot belang. Door de integrale aanpak kunnen verschillende risico's vanuit verschillende disciplines tegen elkaar worden afgewogen. Zo kunt u beredeneerd prioriteiten stellen en gericht maatregelen nemen. U voorkomt daardoor dat maatregelen niet op elkaar zijn afgestemd.

Specifieke risico's voor erfgoed

Een erfgoedinstelling is een andere type instelling dan elk ander publiek toegankelijk gebouw. Het beheren van cultureel erfgoed brengt specifieke risico's met zich mee. U heeft immers de zorg voor erfgoed, wellicht ook voor bruiklenen van andere erfgoedbeheerders. Of u beheert een monument, waarin misschien ook roerend erfgoed wordt tentoongesteld. De risico's voor dit erfgoed, net als voor de medewerkers, bezoekers en gebouw, neemt u allemaal mee in de risicoanalyse. Denk daarbij ook aan uw (digitale) datasystemen. Hackers bijvoorbeeld kunnen een gevaar vormen voor datasystemen. Kortsluiting in de serverruimte kan uitlopen op een fikse brand waardoor informatie verloren kan gaan. IT-problemen kunnen uw collectieregistratie raken, maar ook, in extreme gevallen, uw personeelsinformatie of financiële informatie en daarmee de bedrijfscontinuïteit in gevaar brengen. Zorg voor een goede back-up op een veilige plaats: in een brandwerende kluis en/of buitenshuis.

Literatuurverwijzingen

  • Specifieke informatie over de inspectie van het risicobeheer in de VRM musea (www.erfgoedinspectie.nl).
  • Zwart, de, A. Integraal Veiligheidszorgmanagement. Alphen aan de Rijn: Kluwer, 2005.
  • Botterman, R, et al. Musea, risicobeheer en verzekeringen. Brussel: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, 2002.
  • Bruggeman, E. Van Struisvogelpolitiek tot risicobeheersing. In: Museumpeil. 2007.
  • Brokerhof, A.W., B. Ankersmit. Informatiemateriaal cursus Collectie risicomanagement. Amsterdam: Instituut Collectie Nederland, 2006.