Stofzuigers

Uit Collectiewijzer

Ga naar: navigatie, zoeken

Indien in het museum, het archief, het restauratieatelier of vergelijkbare instelling geen centraal stofzuigsysteem aanwezig is, waarbij het opgezogen stof en vuil via een buizenstelsel buiten het gebouw in een container komt, dan komen losse stofzuigers in aanmerking. Deze stofzuigers moeten aan een aantal eisen voldoen. Daarom is er een lijst van mogelijke eisen opgesteld. De gebruiker kan aan de hand van deze lijst zijn eigen prioriteiten vaststellen. Het aanleggen van een lijst van merken stofzuigers die in aanmerking komen is ondoenlijk, omdat er zoveel beweging is in deze markt.

Inhoud

Soorten stofzuigers

Om droog stof en vuil te verwijderen kunnen de stofzuigers als volgt worden ingedeeld:

  • kleine meer of minder lichte draagbare stofzuigers, waaronder de zogenaamde “museumstofzuiger”;
  • rug- en heupstofzuigers;
  • huishoudstofzuigers;
  • bedrijfsstofzuigers;
  • industriestofzuigers.

Kleine meer of minder lichte draagbare stofzuigers, waaronder de zogenaamde “museumstofzuiger” zijn zeer licht en kunnen eventueel in een rugzak of op een rugstel op de rug worden gedragen, zodat er gemakkelijk op ladders en steigers kan worden gewerkt. Bovendien zijn beide handen vrij voor ondersteuning van het stofvrij te maken object en de noodzakelijke slang met mondstuk. De zogenaamde “museumstofzuiger”, een kleine draagbare stofzuiger, heeft blaas- en zuigmogelijkheden. Bovendien is hierbij een extra pakket met minimondstukjes leverbaar met een dun, licht snoer, waaraan aan één kant een verbindingsstuk is bevestigd, waarmee het mondstuk ook kan worden gekoppeld aan een snoer met een grotere diameter. Hierdoor zijn deze minimondstukken ook bruikbaar op de normale standaard stofzuiger.

Rug- en heupstofzuigers zijn zwaarder dan bovengenoemde stofzuigers, maar ze hebben een grotere stofopvang en zijn speciaal ontworpen om op de heup of rug te dragen. Bovendien kunnen ze geleverd worden met een accu, hetgeen in sommige gevallen veiliger werken is. Een lang elektriciteitssnoer is niet meer nodig.Ze kunnen worden aangepast aan linkshandig gebruik.

Huishoudstofzuigers zijn tegenwoordig meer geschikt gemaakt voor allergiepatiënten, waardoor ze ook in aanmerking kunnen komen voor het museumgebruik. Een feit is dat de motor naar alle waarschijnlijkheid minder lang meegaat dan die bij een bedrijfsstofzuiger.

Bedrijfsstofzuigers zijn ontwikkeld voor langdurig en intensief gebruik. Ze zijn goed hanteerbaar, manoeuvreerbaar, niet al te groot en niet te zwaar, zodat ze gemakkelijk zijn te verplaatsen ook bij gebrek aan liften in een gebouw. Ze kunnen worden voorzien van een HEPA-filter.

Industriestofzuigers zijn groot van formaat en ontwikkeld voor een bepaald doel, zoals het opzuigen van grof en veel vuil. Voor men overgaat tot aanschaf van dergelijke stofzuigers moet men afwegen hoe het zit met de hanteerbaarheid en het nut.

Formulering doel

Formuleer van te voren voor welke werkzaamheden de stofzuiger bedoeld is. Gaat het alleen om het zuigen van vloeren? Een huishoudstofzuiger of bedrijfsstofzuiger is in dat geval meestal voldoende. Of komt ook bijvoorbeeld het stofzuigen van kasten met boeken of kleine of grote voorwerpen, lampen, lichtkronen, lambriseringen en andere sierelementen aan de orde? Dan is een lichte draagbare (hand)stofzuiger, een rug- of heupstofzuiger praktisch.. Gaat het om veel of weinig stof, grof of fijn stof? Is een kleine stofzuiger of een industriestofzuiger dan noodzakelijk? Lange tijd een stofzuigzak half vol in een stofzuiger laten staan is niet verstandig, omdat insecten zich kunnen gaan nestelen. Ook schimmelvorming kan ontstaan onder hiervoor gunstige klimatologische omstandigheden. Het bepalen van het gewenste volume kan een keuze beïnvloeden. Is de stofzuiger voorzien van een goed filtersysteem, mocht dat gewenst zijn voor het verwijderen van schimmel en resten oude bestrijdingsmiddelen? Stofzuigers met voorziening van zogenaamde HEPA-filters of absoluutfilters komen in zo’n geval in aanmerking. Door de vraag naar stofzuigers voor allergiepatiënten zijn tegenwoordig veel stofzuigers reeds voorzien van dit soort filters.. Is een stofzuiger nodig met zuig- en blaasmogelijkheden? Is aansluiting van minimondstukjes mogelijk? Is een stofzuiger gewenst met accu? Het op een rij zetten van voor- en nadelen van de verschillende soorten stofzuigers is dus nuttig.

Lijst van eisen

Behuizing van de stofzuiger

  • geen lekkende behuizing;
  • geen scherpe hoeken en randen.

Motor

  • een zo gering mogelijk lawaai. Niet alleen de gebruiker heeft er last van, ook voor de omgeving kan dit onaangenaam zijn;
  • een zuigkrachtregeling. Lang niet altijd is een hoge zuigkracht gewenst, integendeel;
  • geringe luchtafvoer, bij voorkeur een wijd verdelende luchtafvoer;
  • blaas- en zuigmogelijkheid. Dit is handig als het wegblazen van stof van kwetsbare oppervlakken minder riskant is dan het opzuigen;
  • veiligheidsaspecten.

Stofopvang

  • een verantwoord filtersysteem met een mogelijke aansluiting voor een HEPA-filter of absoluut-filter in verband met allergiepatiënten, het verwijderen van actieve schimmel en resten van oude bestrijdingsmiddelen;
  • de stofzakcapaciteit. Als het niet noodzakelijk is, dan een niet te grote stofzakcapaciteit. Het gebruik van losse stofzakken is hygiënisch. Het regelmatig vernieuwen van stofzakken is verstandig ter voorkoming van het aantrekken van insecten en schimmelvorming;
  • een nadeel van stofzuigers met zak is dat de bak waarin de stofzuigerzak zit, niet hygiënisch is en dat zich buiten rondom de stofzuigerzak vuil verzamelt dat moeilijk schoon te maken is zonder de elektische componenten aan risico's bloot te stellen.  
  • een voordeel van zakloze stofzuigers is dat het reservoir na gebruik los van de elektrische componenten volledig gereinigd kan worden.
  • Het risico dat zakken niet meer worden geproduceerd waardoor het apparaat niet meer bruikbaar is, is bij stofzakloze stofzuigers niet aanwezig.
  • een nadeel van stofzakloze stofzuigers is dat dat de gebruiker bij het niet op de juiste manier legen van het reservoir toch stof inademt.

Onderdelen

  • aansluitmogelijkheden van vereiste hulpstukken en mondstukken;
  • bij voorkeur een type waarvan de onderdelen lang leverbaar zijn;
  • aanwezigheid van een slang. Zonder slang is een stofzuiger moeilijk te manoeuvreren. Bovendien wordt de handstofzuiger (meestal is het bij handstofzuigers aan de orde) op den duur te zwaar.

Gewicht en gemak

  • een zo min mogelijk uitstekende kast bij een rug- en heupstofzuiger;
  • een zo licht mogelijk gewicht, in ieder geval als het om een rug- en heupstofzuiger gaat en als er geen lift aanwezig is;
  • bij een rug- en heupstofzuiger is het belangrijk dat het dragen ervan comfortabel is, dus dat hierover bewust is nagedacht.

Service

  • een goede en snelle service.

Kosten

  • vergelijk de aanschaf- en gebruikskosten van de verschillende soorten stofzuigers. Denk ook aan de kosten van de zakken!

Wensen

  • Formuleer zo nodig eigen wensen en bespreek die met de vertegenwoordiger. De fabrikant staat niet stil met innovatie en wil graag meedenken!

Het gebruik van HEPA-filters of absoluutfilters

Het gebruik van dit soort filters wordt aangeraden als er sprake is van het verwijderen van actieve schimmel of resten van oude bestrijdingsmiddelen van oppervlakken. De term HEPA (High Efficiency Particulate Air) is een specificatie voor filters die is ontwikkeld door de Atomic Energy Commission voor het tegenhouden van radioactief stof in de luchtuitlaat van atoomfabrieken. Het HEPA-filter moet deeltjes van 0,3 mucron (0,0003 mm) voor 99,97% tegenhouden. HEPA is een Amerikaanse term, in Europa wordt vaak de specificatie S-Klasse filter gebruikt. Deze specificatie is opgenomen in de British Standard 5415 en de Duitse DIN 24188 Ti-E EU 13 voor filterprestatie. (Nieuwsbrief Instituut Collectie Nederland 2001, 2). Overigens is het verstandig om de filter bij veel gebruik minimaal éénmaal per jaar te vervangen.

Het verwijderen van stof

In de bijdrage Verwijdering van stof van objecten, wordt dieper ingegaan op deze problematiek. Iedere gebruiker zal echter uiteindelijk moeten zoeken naar zijn eigen behoefte afhankelijk van de problemen die zich voordoen bij het stofvrij maken van objecten en oppervlakken. Een advies. Beperk je tot enkele essentiële hulpmiddelen, zodat de zorg erover gering blijft. En zorg altijd dat de hulpmiddelen schoon op hun plaats terug worden gezet.

Produktinformatie

MuseumService levert de productinformatie en adressen.